Nếu Cù Lao Chàm của tỉnh Quảng Nam quanh năm một màu xanh sóng sánh từ lâu đã là điểm du lịch được nhiều du khách yêu mến thì cách đó không xa xã đảo Tam Hải lại là nơi có nhiều tiềm năng phát triển du lịch xanh.

Hòn ngọc chưa mài giũa

Theo quốc lộ 1A về huyện Núi Thành, cách thành phố Tam Kỳ 40 km về phía Đông Nam, rồi rẽ về phía biển chừng 10km, qua một con phà ở cửa sông Kỳ Hà là tới đảo Tam Hải.

Tam Hải Nam như hòn ngọc quý ẩn mình trong lớp vỏ còn chưa được mài giũa chỉn chu. Nhưng có lẽ vì thế, vẻ đẹp hoang sơ của nó lại hấp dẫn những người ưa khám phá và thích cảm giác mới mẻ. Người dân đảo sống hiền hòa và bình yên dưới những rặng dừa xanh nghiêng nắng soi bóng nước mênh mông.


Giám đốc Công ty Du lịch và Thương mại An Hà, xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành ông Nguyễn An cho rằng: “Quang cảnh hoang dã tự nhiên chính là thế mạnh của đảo Tam Hải. Biển ở đây nếu so với Mũi Né thì nước trong xanh hơn, có những ghềnh đá đẹp hơn. Theo tôi, biển của vùng này có thể sánh ngang với Nha Trang, chỉ có điều chưa được quan tâm khai thác đúng tiềm năng mà thôi.”

Xã đảo Tam Hải đặc biệt hơn bởi một mặt giáp biển và ba mặt giáp sông nên người dân sinh sống chủ yếu dựa vào biển với những nét văn hóa đặc trưng của người vùng biển. Ngoài bãi, từng thuyền lớn, nhỏ đến những chiếc thuyền thúng xoe tròn neo đậu tô điểm mặt nước xanh ngắt những điểm nhấn sinh động.

Trời phú cho hòn đảo ấy được bao quanh bởi những bãi cát mịn màng, lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời. “Đó là một điểm du lịch rất đẹp. Đẹp cả về bờ biển lẫn cảnh quan,” Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam Đinh Hài đánh giá.


Ông Hài cũng khẳng định: “Tam Hải là một trong những địa chỉ chúng tôi sẽ phát triển về du lịch. Tam Hải là một vùng biển, một bán đảo đẹp và nằm cạnh một bờ biển rất hoang sơ, tự nhiên. Tôi tin rằng du khách đến với vùng biển này sẽ rất thích. Do đó, việc phát triển du lịch ở Tam Hải sẽ gắn liền với toàn bộ ‘vệt’ du lịch từ Hội An vào tới Chu Lai với thế mạnh là biển.”

Và người dân đảo còn tự hào có Bàn Than-cảnh quan hùng vĩ hiếm có là một vách đá đen dựng đứng sát mép biển. Ở đây, con người thụ hưởng một cuộc sống khá êm đềm với biển, được biển bao bọc quanh năm ngày tháng. Biển cho cá tôm, cua ghẹ… và ít khi nổi cuồng phong.


Dự án “có khả thi”?!

Tuy nhiên, đó vẫn chỉ là một cuộc sống phụ thuộc vào tự nhiên. Làm thế nào để người dân cùng tham gia làm kinh tế du lịch để phát triển bền vững vẫn là bài toán khó với địa phương. Bởi như ông Hài phân tích: “Hiện chúng tôi cũng đang đứng trước mâu thuẫn giữa sự phát triển và kỳ vọng của người dân. Người dân vừa muốn phát triển du lịch để nâng cao mức sống nhưng cũng không muốn bị xáo trộn đời sống sinh hoạt.”

Cũng vì lẽ đó, tỉnh Quảng Nam hiện đang xây dựng các phương án về quy hoạch khu du lịch tiềm năng Tam Hải. “Khả năng sẽ có hai phương án. Thứ nhất, sẽ sắp xếp dân cư để người dân cùng tham gia hưởng lợi từ du lịch ở khu vực ven biển. Phương án thứ hai, nếu có những nhà đầu tư đủ năng lực và khả năng xây dựng được tại vị trí này những du khu du lịch, nghỉ dưỡng cao cấp thì có thể có sự sắp xếp tái định cư cho người dân sang một khu vực sinh sống khác,” ông Đinh Hài cho biết.


Ông Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch này cũng nhấn mạnh, với phương án hai nhà đầu tư phải có đủ điều kiện cùng với địa phương làm công tác đền bù giải tỏa, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đến nơi ở mới được tốt hơn. Điều đó cũng còn tùy thuộc vào khả năng đầu tư của các nhà đầu tư và tính toán chung của địa phương để làm thế nào đó tận dụng được cảnh quan thiên nhiên cũng như văn hóa bản địa, tận dụng cả người dân tại chỗ để tạo ra một hình thức du lịch mà không phải di dời quá lớn.

Thế nhưng, phương án hai mà ông Hài đưa ra dường như lại đi vào “vết xe” còn dang dở của ba năm về trước. Bởi, năm 2008, tỉnh Quảng Nam từng có quyết định giải toả trắng xã đảo Tam Hải để làm du lịch với tổng số vốn đầu tư lên đến 2,5 tỷ USD.

Theo đó, hàng ngàn hộ ngư dân và dịch vụ nghề cá sẽ phải chuyển đến khu tái định cư mới tại xã Tam Hòa đồng thời toàn bộ diện tích gồm 600 ha đất liền và 829 ha mặt nước tại Tam Hải sẽ được dành để xây dựng tổ hợp nghỉ dưỡng tiêu chuẩn quốc tế với các dịch vụ như khu giải trí đặc biệt, khách sạn, nhà hàng, trung tâm thời trang, câu lạc bộ thẩm mỹ, spa, trung tâm thương mại, trung tâm hội nghị quốc tế…

Song, cho đến nay dự án này vẫn chưa thể hiện thực./.