Không chỉ từng là vùng cố đô của Việt Nam với những di tích lịch sử nổi tiếng, những lễ hội lâu đời gắn liền với ba triều đại phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên của dân tộc: Đinh, tiền Lê và Lý, Ninh Bình còn được mệnh danh là “Hạ Long cạn” với vẻ tuyệt mỹ của phong cảnh núi non, hang động, thung nước và rừng cây.
Thật không gì thú vị hơn khi được trải lòng mình với non nước sơn thuỷ hữu tình ấy trên những con đò thong dong giữa trời thu nắng đẹp để khám phá Tràng An – khu danh thắng của vùng đất đặc sản “thịt dê, cơm cháy”.



Nằm cách Hà Nội hơn 90km về phía nam thuộc các huyện Hoa Lư, Gia Viễn và TP.Ninh Bình, Tràng An có diện tích hàng nghìn hécta được bao bọc bởi hệ thống dãy núi đá vôi ngập nước tạo ra các đầm hồ, thung nước thôn nhau bởi 48 hang động xuyên thủy và nhiều hang động khác.


Mỗi hang mang một vẻ đặc trưng như tên gọi như: Địa Linh, Sinh Dược, Mây... Ấn tượng nhất là hang Rượu và hang Cơm với ông khổng lồ nấu rượu ở đây, sau đó mang rượu và cơm ra ngồi ăn. Trong hang Rượu có mạch nước ngầm sâu hơn 10m. Tương truyền, các bậc tiền nhân xưa đã vào đây lấy nước để nấu rượu tiến, khi nạo vét lòng hang các nhà đã phát hiện rất nhiều bình gốm, hũ, vại và các dụng cụ để nấu rượu. Đặc biệt, trong một số hang động còn phát hiện được nhiều di vật, dấu tích của người tiền sử có niên đại hàng chục nghìn năm. Vì thế, nơi đây còn được coi là “bảo tàng địa chất ngoài trời”.


Ngoài ra, Tràng An còn được biết đến với sự đa dạng về sinh học của hệ sinh thái trên cạn, dưới nước đan xen bao gồm những động - thực vật độc đáo, phong phú ít nơi nào có được. Trong đó có nhiều loài quý hiếm cần được bảo vệ nằm trong Sách đỏ Việt Nam.


Trong hành trình tham quan danh thắng này, du khách còn có cơ hội đến với nhiều đền đài như: Đền Trình - nơi thờ 2 công thần cai quản kho vàng, két bạc của vua Đinh; đền Trần - nơi thờ vị thần trấn cửa ải phía nam Hoa Lư tứ trấn; phủ Khống - nơi thờ 7 vị quan trung thần triều Đinh, gắn với các truyền thuyết khi vua băng hà, 7 vị quan trong triều đình mang nhiều quan tài chôn theo các hướng rồi cùng tự sát để giữ kín những bí mật về ngôi mộ thật. Một vị tướng trấn giữ thành nam vô cùng cảm kích trước nghĩa khí của 7 vị trung thần liền lập bát nhang thờ cúng ở đây. Sau khi vị tướng này mất, nhân dân trong vùng đã lập đền thờ và trồng cây thị ngay trước cửa phủ để tưởng nhớ các bậc trung thần. Cây thị nghìn năm tuổi nay vẫn xanh tốt và ra quả đều. Điều đặc biệt là cùng một cây mà quả có 2 loại tròn và dẹt.


Đến Tràng An du khách không thể không viếng thăm một nơi mang nhiều kỷ lục của Phật giáo VN như: Chùa có diện tích lớn nhất; tượng phật bằng đồng lớn nhất; chùa có nhiều tượng la hán nhất và nhiều nhất... Đó là khu văn hóa tâm linh chùa Bái Đính, gồm chùa Bái Đính mới và cũ nằm trên quốc lộ 1A vào bến đò Tràng An.


Hiện nay, mặc dù quảng bá chưa rộng, nhưng mỗi năm Tràng An thu hút hàng trăm ngàn lượt khách trong nước và quốc tế. Du khách đến với Tràng An thường tham gia hành trình khám phá bằng thuyền nan kéo dài khoảng 3 giờ qua 3 đền, 12 hang khác nhau và rất nhiều thung nước trong xanh – nơi núi non hùng vĩ, hoang sơ và mây trời hòa quyện.


Ẩn chứa những vẻ đẹp mà tạo hóa ban tặng, khu sinh thái Tràng An đang được lập hồ sơ để UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới với những giá trị nổi bật về cảnh quan thiên nhiên, đa dạng sinh thái và kiến tạo địa chất. Vì thế, trong tương lai không xa, nơi đây chắc chắn sẽ là một điểm du lịch tuyệt vời không thể bỏ qua với lữ khách bốn phương.